Người chăn nuôi gia cầm tại Nigeria đang phải đối mặt với một đợt khủng hoảng kinh tế khi giá thức ăn chăn nuôi tăng vọt, khiến lợi nhuận của họ ngày càng eo hẹp

Mặc dù chi phí sản xuất tăng cao, các nhà sản xuất gia cầm vẫn bị ảnh hưởng bởi quy định điều chỉnh giá, gây hạn chế khả năng thích ứng của người nông dân với chi phí tăng cao.

Từ tháng 12/2024 đến tháng 2/2025, giá thức ăn cho gia cầm đã nhảy vọt từ 25.000 naira lên 27.800 naira/bao (khoảng 472.000 đồng). Tuy nhiên, các nhà sản xuất gia cầm vẫn giữ giá thu mua ở mức cũ, khiến cho người nông dân phải duy trì trang trại với lợi nhuận cực kỳ thấp.

            Cuộc khủng hoảng này phản ánh những khó khăn kinh tế quy mô lớn hơn của Nigeria, vốn trở nên trầm trọng  sau khi chính phủ loại bỏ chính sách trợ cấp nhiên liệu vào tháng 5 năm 2023. Chính sách này đã dẫn đến chi phí vận chuyển và thực phẩm tăng cao, góp phần đẩy lạm phát lên mức cao hơn.

Giá thức ăn chăn nuôi tăng vọt, gây áp lực tài chính cho nông dân

Các nguyên liệu chính dùng trong thức ăn chăn nuôi gia cầm, như ngô và đậu nành, cũng đã chứng kiến mức tăng giá đáng kể, làm gia tăng gánh nặng tài chính đối với nông dân.

Mặc dù Chính phủ Nigeria đã cấm nhập khẩu gia cầm để bảo vệ các nhà sản xuất trong nước, nhưng chi phí sản xuất ngày càng tăng đang đe dọa sự bền vững của ngành kinh tế này.

Biên lợi nhuận thu hẹp, sản xuất giảm sút

Khi lợi nhuận ngày càng suy giảm, các hộ chăn nuôi gia cầm hiện chỉ thu về trung bình khoảng 200 naira (N) cho mỗi con gà. Đối với những hộ nuôi 1.000 con, mức lợi nhuận thu được trong một chu kỳ hai tháng chỉ vào khoảng 200.000 naira – con số khiêm tốn so với chi phí đầu vào. Do đó, nhiều nông dân đang thu hẹp quy mô đàn hoặc ngừng sản xuất hoàn toàn, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thiếu hụt gia cầm trong tương lai gần.

 Giá thức ăn chăn nuôi tăng cao do nhiều nguyên nhân, bao gồm gián đoạn chuỗi cung ứng, biến đổi khí hậu và cuộc khủng hoảng lạm phát kéo dài của Nigeria. Nhiều nguyên liệu thô để sản xuất thức ăn, như ngô và lúa mì, hoặc phải nhập khẩu hoặc bị đội giá trong nước do sự bất ổn của tỷ giá hối đoái. Ngoài ra, một số nông dân Nigeria lựa chọn xuất khẩu sản phẩm thay vì bán trong nước vì thị trường quốc tế mang lại lợi nhuận cao hơn.

 Kêu gọi can thiệp từ chính phủ

            Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Nigeria (PAN), ông Mojeed Iyiola, đã nhấn mạnh gánh nặng tài chính lớn mà người chăn nuôi đang phải gánh chịu do giá nguyên liệu đầu vào tăng cao. PAN đã kêu gọi chính phủ chấp thuận việc nhập khẩu trực tiếp ngô, cho rằng các trung gian đang đẩy giá lên và làm trầm trọng thêm khó khăn tài chính của người nuôi gia cầm. Trong khi các hộ chăn nuôi độc lập chật vật xoay sở, các nhà chế biến gia cầm – những đơn vị chịu trách nhiệm giết mổ, chế biến và phân phối – lại duy trì các biện pháp kiểm soát giá, ngăn cản nông dân đặt mức giá phản ánh đúng chi phí thực tế của họ. Một số nhà chế biến còn hưởng lợi từ các thỏa thuận độc quyền với nhà cung cấp thức ăn, cho phép họ mua thức ăn với giá thấp hơn, trong khi bán lại cho các nông dân hợp đồng với mức giá rẻ hơn, buộc nông dân vào các cam kết bán hàng với giá cố định.

 Để duy trì hoạt động, một số hộ chăn nuôi gia cầm đã phải tìm kiếm các nguồn thu nhập thay thế, chẳng hạn như bán bao thức ăn cũ và phân gà. Người chăn nuôi đang kêu gọi chính phủ đưa ra các khoản trợ cấp hoặc thực hiện các biện pháp kiểm soát giá để ổn định ngành. Với gần một nửa số hộ chăn nuôi gia cầm tại Nigeria đã phải đóng cửa do chi phí không bền vững, hành động khẩn cấp là cần thiết để ngăn chặn sự suy thoái sâu hơn của ngành chăn nuôi gia cầm.